Vergrote prostaat medicatie

Vergrote prostaat behandelen met medicijnen

De invloed van geneesmiddelen op de klachten bij een prostaatvergroting is in het algemeen gering. Daarom moeten geneesmiddelen pas worden gebruikt als de leefregels die zijn besproken in dit artikel onvoldoende soelaas bieden of als je ondanks ernstige klachten geen operatie wenst te ondergaan of niet kunt of ondergaan. De (huis)arts zal in geval van een vergrote prostaat niet snel overgaan tot het voorschrijven van medicijnen.

Geneesmiddelen die voorgeschreven kunnen worden, zijn:

  • Ruimtescheppers (alpha-1-blokkers). Deze helpen de prostaat en het prostaatkapsel ontspannen, zodat de patiënt minder vaak hoeft te plassen.
  • Prostaatverkleiners (5-alpha-reductase-remmers): deze medicijnen helpen de grootte van de prostaat te verminderen met wel 30%.
  • Combinatietherapie: een combinatie van ruimtescheppers en prostaatverkleiners.

Alfa-blokkers

Alfa-blokkers worden het meest voorgeschreven bij klachten als gevolg van een vergrote prostaat. Alfa-blokkers worden oorspronkelijk gebruikt om hoge bloeddruk te behandelen. De medicijnen laten het spierweefsel in de prostaat en blaasuitgang ontspannen, waardoor er wat meer ruimte ontstaat en het plassen wordt vergemakkelijkt. Ze hebben geen invloed op de grootte van de prostaat, de prostaat blijft hetzelfde in omvang. Na enkele dagen merk je al effect en na twee weken weken zijn de medicijnen volop werkzaam. Als na ongeveer 6 weken blijkt dat de klachten niet zijn afgenomen, dan zal de arts besluiten dat het geen zin heeft om de medicijnen te blijven gebruiken. Na 3 tot 6 maanden wordt bekeken of je het redt zonder medicijnen en met inachtneming van de leefregels. Wanneer de klachten toch weer toenemen, kun je opnieuw alfa-blokkers gaan gebruiken.

Alfablokkers staan bekend vanwege bijwerkingen als hoofdpijn, duizeligheid als gevolg van bloeddrukdaling (vooral bij het opstaan uit een stoel of uit bed), vermoeidheid, griepachtige verschijnselen en maagdarmklachten (diarree). Slapte van de penis en retrograde ejaculatie (sperma gaat de blaas in bij klaarkomen - dit wordt later weer uitgeplast), kunnen ook voorkomen.

5-alfa-reductase remmers

Als je prostaat groter is dan 30 tot 40 mm, kom je in aanmerking voor behandeling met 5-alfa-reductase remmers. Deze medicijnen remmen de aanmaak van het krachtig werkende dihydrotestosteron (DHT). Vooral dit hormoon -welke het lichaam uit testosteron maakt- is verantwoordelijk voor de ontwikkeling en progressie van prostaatvergroting. 5-alfa-reductase remmers, zoals Finasteride, remmen de omzetting van dihydrotestosteron uit testosteron en het verlaagt de hoeveelheid DHT. Hierdoor krimpt de prostaat en als gevolg van de afname van het prostaatvolume zullen de klachten verbeteren. Doordat de prostaat krimpt, vermindert de vernauwing van de urinebuis en kan de urine beter doorstromen. Het duurt ten minste twee tot zes maanden voor je dit effect kunt merken.

Mogelijke bijwerkingen zijn seksuele problemen, zoals erectiestoornissen en libidoverlies (minder zin in seks).

Combinatietherapie

Een combinatietherapie met 5-alfa-reductase remmers en alfa-blokkers is ook mogelijk. De alfa-blokker zorgt ervoor dat op korte termijn de klachten afnemen en de 5-alfa-reductase remmer zorgt er op de langere termijn voor dat het volume van de prostaat afneemt.

Dit artikel maakt deel uit van een special over de behandeling van een vergrote prostaat.

Geraadpleegde literatuur:

- H. Vinke (eindred.). Een goedaardige vergrote prostaat (BHP) in het kort. Stichting September,Amsterdam, 2011.