Urineweginfectie symptomen

Wat is een urineweginfectie?

Een urineweginfectie is een infectie van de urinewegen. Deze infecties worden veroorzaakt door micro-organismen die alleen met een microscoop zijn waar te nemen, waaronder schimmels, virussen en bacteriën. Bacteriën zijn de meest voorkomende oorzaak van urineweginfecties. Normaal gesproken worden bacteriën die in de urinewegen belanden, weer snel verwijderd door het lichaam voordat ze klachten kunnen veroorzaken. Soms hebben bacteriën echter de overhand en winnen ze het van de natuurlijke afweer en veroorzaken ze een infectie. Het urinestelsel bestaat uit nieren, urineleider, blaas en urinebuis (urethra). Een infectie in de urethra wordt urethritis genoemd. Een ontsteking in de blaas wordt blaasontsteking genoemd. Bacteriën kunnen via de urineleiders opstijgen naar de nieren en zich daar vermenigvuldigen en een infectie veroorzaken. Een nierinfectie heet pyelonefritis. Een urineweginfectie komt bij vrouwen vaker voor dan bij mannen.



Urineweginfecties worden meestal ingedeeld in lagere en hogere urineweginfecties. Bij de lagere urineweginfecties zijn de blaas of de urinebuis betrokken en bij de hogere infecties de nieren en de urineleiders. De meeste urineweginfecties zijn niet ernstig, maar sommige infecties (zoals nierinfecties) kunnen wel leiden tot ernstige problemen. Als een urineweginfectie niet serieus genomen wordt en onbehandeld blijft, kunnen de ziektekiemen zich via de bloedbaan verspreiden waardoor levensbedreigende complicaties kunnen ontstaan.

Waardoor wordt een urineweginfectie veroorzaakt?

De meeste urineweginfecties worden veroorzaakt door bacteriën die in de darm voorkomen. De bacterie Escherichia coli (E. coli) veroorzaakt de meeste urineweginfecties. Microben zoals Chlamydia en Mycoplasma kunnen de urethra en het reproductieve systeem infecteren, maar niet de blaas. Chlamydia en Mycoplasma infecties zijn seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's).

De urinewegen hebben verschillende methoden om infectie te voorkomen. Op de plekken waar de urineleiders zich hechten aan de blaas, werken als eenrichtingskleppen om te voorkomen dat urine terugstroomt naar de nieren, en door te plassen worden (schadelijke) micro-organismen het lichaam uitgewerkt. Mannen beschikken over een prostaat. De prostaatklier produceert een afscheiding die ervoor zorgt dat bacteriën traag groeien. Bij zowel mannen als vrouwen, zorgt het afweersysteem ervoor dat infecties worden voorkomen. Ondanks al deze waarborgen, kunnen infecties optreden. Sommige bacteriën hebben een sterk vermogen om zich te hechten aan de binnenkant van de urinewegen. Zo heeft de E.coli bacterie celwanden die bekleed zijn met uitsteeksels, die ‘pili’ worden genoemd. Deze pili werken als een soort klittenband, waarmee ze zich vasthechten aan de wand van de blaas en de urinewegen. Doordat deze boosdoeners zich zo effectief vasthechten, zijn ze moeilijk(er) weg te spoelen met de urine. Ook kunnen de bacteriën overleven in de diepere slijmvlieslagen van de blaas. Hierdoor zijn ze zelfs in staat antibiotica te trotseren.

Wanneer de blaas niet helemaal leeggeplast wordt, hebben bacteriën meer kans krijgen om zich te vermenigvuldigen en zal er sneller een urineweginfectie optreden. Een steeds terugkerende blaasontsteking kan duiden op een afwijking aan de nieren of de urinewegen. Afwijkingen in het urogenitale stelsel kunnen het ontstaan van een ontsteking bevorderen. Voorbeelden van dergelijke afwijkingen zijn: aangeboren misvormingen van de urinewegen een vergroting van de prostaat een verzakking van de baarmoeder Bovenvermelde afwijkingen leiden vaak tot afvloedbelemmering en stuwing van de urine. Wanneer de urine te lang in de blaas blijft staan, krijgen bacteriën de kans zich te vermeerderen. Dit bevordert het ontstaan van infecties.

Hoe vaak komen urineweginfecties voor bij volwassenen?

Urineweginfecties zijn de tweede meest voorkomende vorm van infectie in het lichaam. Vrouwen zijn vooral om anatomische redenen gevoelig voor urineweginfecties. Enerzijds doordat de urethra van een vrouw korter is, zodat bacteriën snellere toegang hebben tot de blaas. Ook ligt bij vrouwen de urethra-opening vrij dicht bij de vagina en de anus. Daarom is het risico dat bacteriën die van nature in de endeldarm voorkomen, in de vagina terechtkomen, vrij hoog. Urineweginfecties komen bij mannen veel minder vaak voor, maar kunnen ernstig zijn wanneer ze zich voordoen.

Wat zijn de klachten en symptomen urineweginfectie?

Symptomen van een urineweginfectie variëren en zijn afhankelijk van onder meer je leeftijd, je geslacht, en de vraag of er een katheter aanwezig is. Jonge vrouwen hebben meestal een frequente en intense drang om te plassen en een pijnlijk, branderig gevoel in de blaas of urethra tijdens het urineren. De hoeveelheid urine kan zeer klein zijn. Oudere vrouwen en mannen hebben meer kans op klachten als moeheid, algehele zwakte met spierpijn en buikpijn. De urine kan er troebel uitzien, donker van kleur of bloederig zijn of een vieze geur hebben. Bij een persoon met een katheter, kan koorts het enige symptoom zijn. Normaal gesproken hoeft een urineweginfectie geen koorts te veroorzaken als het een blaasontsteking betreft. Koorts kan betekenen dat de nieren of de prostaat er bij betrokken zijn. Andere symptomen van een nierinfectie zijn pijn in de rug of in je zij, onder de ribben, misselijkheid en braken.

Hoe wordt een urineweginfectie behandeld?

De diagnose kan bevestigd worden door urineonderzoek. In het laboratorium wordt onderzocht welke bacteriën in de urine aanwezig zijn en er wordt direct getest of de aangetroffen bacterie gevoelig is voor de behandeling met een antibioticum.Bij behandeling met het juiste antibioticum, verdwijnen de klachten vaak al vrij snel. Het is van belang dat je de medicijnenkuur afmaakt, ook als de klachten al in een eerder zijn verdwenen. Als je te snel stopt met een antibioticum, dan vergroot het de kans dat de ontsteking terugkomt.

Bij hoge koorts en ernstig ziek-zijn, geldt het advies om de behandeling van een nierbekkenontsteking in het ziekenhuis aan te vangen. Je krijgt dan antibiotica toegediend via een infuus. Het medicijn komt dan direct in het bloed terecht. In het ziekenhuis wordt extra onderzoek verricht om eventuele andere oorzaken en aandoeningen uit te sluiten, zoals nierstenen of een uitgezette nier waardoor de urine niet goed naar de blaas kan stromen. Wanneer behandeling met antibiotica binnen drie dagen geen verbetering oplevert, zal verder onderzoek nodig zijn.

Bij terugkerende klachten, zal je verwezen worden naar een specialist (vaak een uroloog of gynaecoloog). Deze zal onderzoeken of er een afwijking van de urineweg aanwezig is, die de ontsteking in stand houdt of uitlokt.


Geschreven door