Schaamlipkanker symptomen

Wat is schaamlipkanker?

Schaamlipkanker wordt ook wel 'vulvakanker' genoemd. Vulva verwijst naar alle aan de buitenkant zichtbare delen van de vrouwelijke geslachtsorganen: de grote en kleine schaamlippen en de clitoris, de ingang van het plaskanaal, (de rand van) het maagdenvlies en het perineum (de huid tussen vaginaopening en anus). Bij schaamlipkanker is er ergens in dit gebied een kwaadaardige tumor in de huid aanwezig. Vulvakanker is in feite een beterebenaming, omdat het niet alleen de schaamlippen betreft. Jaarlijks krijgen in Nederland ongeveer 250 vrouwen de diagnose schaamlipkanker. Meer dan de helft van deze vrouwen is ouder dan zeventig jaar.



Een duidelijke oorzaak voor schaamlipkanker is nog niet gedetecteerd. Er zijn wel een aantal risicofactoren. Zo maak je meer kans op deze ziekte als je lichen sclerosus, een goedaardige chronische huidziekte, hebt. Daarnaast is een infectie met het humaan papilloma virus (HPV) een risicofactor.

Schaamlipkanker groeit eerst oppervlakkig naar het weefsel eromheen en in een later stadium groeit de tumor dieper in het weefsel, wat een grotere kans geeft op uitzaaiingen. Bij uitzaaiingen verspreiden de tumorcellen zich meestal via de lymfe in de buurt, in dit geval de lymfeklieren in de liezen. Uitzaaiingen buiten het bekken komen relatief weinig voor.

Wat zijn de symptomen van schaamlipkanker?

Er kunnen afwijkende cellen aan de vulva ontstaan die nog geen kanker zijn, maar dit wel kunnen worden. Dit worden premaligne afwijkingen genoemd. Veelal verdwijnen deze cellen vanzelf, maar een enkele keer kan uit deze afwijkende cellen kanker ontstaan. De mogelijke symptomen bij een voorstadium van vulvakanker zijn:

  • jeuk
  • branderigheid van de schaamlippen
  • een plekje op de schaamlippen met een afwijkende kleur
  • een wondje dat niet weggaat

Wanneer de huisarts vermoedt dat je klachten te maken hebben met een premaligne afwijking, dan verwijst hij je naar een gynaecoloog voor nader onderzoek.

Er bestaan verschillende soorten schaamlipkanker. De meest voorkomende vorm is het plaveiselcelcarcinoom, welke ontstaat uit de bovenste laag cellen van de opperhuid. Bij schaamlipkanker kunnen de volgende klachten optreden:

  • jeuk en irritatie
  • (bloederige) afscheiding
  • branderigheid van de schaamlippen
  • plekje op de schaamlippen met een afwijkende kleur
  • wondje of zweertje op de schaamlippen
  • pijn (bij het vrijen)
  • zwelling of verdikking

Hoe wordt schaamlipkanker behandeld?

Een operatie is veel gevallen de eerst aangewezen behandeling bij schaamlipkanker. De gynaecoloog verwijdert het aangedane weefsel ruim, waarbij vaak ook de lymfeklieren uit de liezen worden verwijderd omdat schaamlipkanker doorgaans als eerste uitzaait naar de liesklieren. Veel vrouwen krijgen na de operatie nog bestraling, waarbij eventueel achtergebleven kankercellen worden vernietigd. Soms is bestraling de eerste behandeling en dan krijg je vaak naast bestraling ook chemotherapie.