Relatie geloof en gezondheid

7 fascinerende bevindingen over de relatie tussen religie/geloof en gezondheid

Onderzoek suggereert dat er een relatie is tussen iemands religieuze overtuigingen en de gevoelens die daarbij horen, en zijn of haar lichamelijke en geestelijk welzijn. Een aantal van die bevindingen zullen je mogelijk verrassen. In dit artikel delen we in vogelvlucht 7 fascinerende bevindingen over de relatie tussen religie en gezondheid met je. In (soms nog te schrijven) vervolgartikelen worden deze bevindingen verder uitgediept.

1. Joden en mormonen zijn het meest gezond

Uit een enorme Gallup poll onder meer dan 676.000 Amerikanen kwamen Joden en mormonen het beste uit de bus wat betreft hun welbevinden. De vragen waren onder te brengen in categorieën als algehele kwaliteit van leven, emotionele/psychische gezondheid, lichamelijke gezondheid, gezond gewoontegedrag, arbeidssatisfactie/werktevredenheid, en toegang tot artsen en andere hulpbronnen voor de gezondheid.

Gebaseerd op scores van de groep 'zeer religieus', kunnen religieuze groepen gerangschikt worden van hoog naar laag wat betreft hun algemene welzijn in de volgende volgorde: Joden / mormonen / moslims / rooms-katholieken / andere niet-christelijke godsdiensten / protestanten en andere niet-katholieke christelijke groeperingen / geen religie, atheïsten en agnosten (zie afbeelding).

Als je denkt dat de sociaal-economische status een rol zou kunnen hebben gespeeld, dan heb je het mis. De onderzoekers hebben gecorrigeerd op factoren als leeftijd, geslacht, ras en etniciteit, de regio en de staat waar iemand woont, sociaal-economische status, burgerlijke staat en de status vruchtbare leeftijd. De bevindingen bevestigen de sterke positieve relatie tussen religiositeit en welzijn die Gallup eerder heeft aangetoond, ongeacht het geloof dat je aanhangt.


mjtoxiduy0ixhh0pq2nx2g.gif



Bron: Frank Newport, Dan Witters, Sangeeta Agrawal. In U.S., Very Religious Have Higher Wellbeing Across All Faiths. www.gallup.com, 16 februari 2012

2. De diagnose 'kanker' doet iemands religieuze overtuiging niet veranderen

De diagnose 'kanker' zou toch gerekend kunnen worden onder een levensveranderende gebeurtenis die iemands geloof op zijn grondvesten laat schudden? Verrassend genoeg is dat niet het geval. Uit een in oktober 2012 gepubliceerde studie bleek dat deze verwoestende boodschap bij gelovige mensen niet leidt tot geloofsafval, maar het zorgt er ook niet voor dat niet-religieuze mensen gaan nadenken over het geloof.

De studie, gebaseerd op interviews met 21 jonge kankerpatiënten kort na de diagnose en tijdens de behandeling van kanker, liet zien dat het slechte nieuws daadwerkelijk het geloof kan versterken. Godsdienstsociologe Nadja Ausker van de Universiteit van Kopenhagen legt uit dat de diagnose kanker jongeren niet van hun geloof doet vallen, maar het zorgt er ook niet voor dat atheïsten religieus worden:

"The cancer patients do contemplate existential issues, but that does not mean that they suddenly start praying or going to church if these religious practices were not already part of their lives. Several patients said it would be hypocritical of them to change practice and faith because of the diagnosis."

Bron: Cancer diagnosis does not make young people religious, research suggests. www.sciencedaily.com, 18 oktober 2012.

3. Religieuze gedachten verminderen stress bij gelovigen

Een studie die is gepubliceerd in het vakblad Psychological Science van Augustus 2010, gebruikte hersengolven om stress op te sporen onder de respondenten en onderzocht of de mate van stress werd beïnvloed door religieuze gedachten. Een groep deelnemers kreeg een oefening te doen die aan God-gerelateerde gedachten in hun hoofd plantte, en er was een controlegroep. 

Bij beide groepen werd daarna een test afgenomen waarmee de deelnemers onherroepelijk veel fouten maakten, wat stress op kan roepen. Uit de hersenscans bleek dat bij degenen die in God geloven, de religieuze-gedachten oefening ervoor zorgde dat er in een bepaald gebied van de hersenen dat geassocieerd was met stress, minder activiteit was tijdens de test. Onder niet-gelovigen echter, zorgde deze oefening juist voor een toename van de activiteit in dat gebied van de hersenen. Onderzoekers vermoeden dat ze meer stress ervaren omdat gedachten over God in strijd is met hun geloofsuitgangspunten.

Bron: Michael Inzlicht, Alexa M. Tullett. Reflecting on God: religious primes can reduce neurophysiological response to errors. http://pss.sagepub.com, augustus 2010.

4. Het geloof in een zorgzame God helpt bij de behandeling van depressie

Geloven in een zorgzame God kan een positief effect hebben op de behandeling van depressie, aldus een studie welke is gepubliceerd in het Journal of Clinical Psychology in 2010. Van de 136 volwassenen die waren gediagnosticeerd met een ernstige depressie of bipolaire stoornis, hadden degenen met sterke overtuigingen over een barmhartige God, meer kans op herstel wanneer zij antidepressiva kregen voorgeschreven. De positieve reactie op de medicatie had weinig te maken met het gevoel van hoop wat vaak met geloof gepaard gaat. De goede resultaten kwamen voort uit het geloof in een zorgzaam Opperwezen.

Patricia Murphy, één van de onderzoekers, zei hierover: "For people diagnosed with clinical depression, medication certainly plays an important role in reducing symptoms. But when treating persons diagnosed with depression, clinicians need to be aware of the role of religion in their patients' lives. It is an important resource in planning their care."

Bron: Rush University Medical Center. Belief in a Caring God Improves Response to Medical Treatment for Depression. www.rush.edu, 23 februari 2010.

5. Religie heeft een positieve invloed bij revalidatie traumatisch hersenletsel

Een in 2011 gepubliceerde studie in Rehabilitation Psychology mat het niveau van religieus welzijn (geloven in een hogere macht), het niveau van existentieel welbevinden (geloven dat het leven een doel heeft, los van religie) en de mate van betrokkenheid in openbare religieuze activiteiten, van in totaal 88 patiënten met traumatisch hersenletsel (= hersenletsel ontstaan door een oorzaak buiten het lichaam).

De patiënten met een hoog niveau van religieus welzijn toonden meer emotionele en fysieke verbeteringen gedurende hun revalidatie, ook nadat gecorrigeerd werd op andere variabelen zoals de mate van sociale ondersteuning. Openbare religieuze activiteiten en existentieel welzijn, waren niet significant van invloed op het revalidatieproces.

Bron: Julie O'Connor. Religion benefits traumatic brain injury victims, Wayne State University research finds. www.media.wayne.edu, 27 juli 2011.

6. Spiritualiteit wordt geassocieerd met een betere geestelijke gezondheid

Spiritualiteit kan voor mensen een aantal voordelen bieden wat betreft hun geestelijke gezondheid. Een in 2012 gepubliceerde studie van de Universiteit van Missouri in het Journal of Religion and Health, liet het verband zien tussen de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de deelnemers, een aantal persoonlijkheidsfactoren en spiritualiteit.

Uit het onderzoek bleek dat —ongeacht welke godsdienst de deelnemers aanhingen, of ze nu boeddhist, moslim, jood, katholiek of protestant waren— spiritualiteit positief is gecorreleerd met een betere geestelijke gezondheid, in het bijzonder met een lager niveau van neuroticisme en een wat hoger niveau van extraversie.

Bron: Dan Cohen. Spirituality Correlates to Better Mental Health Regardless of Religion, Say MU Researchers, http://munews.missouri.edu, 20 augustus 2012.

7. Geloven heeft vaak een positief effect op iemands gezondheid

Uit onderzoek is gebleken dat geloven vaak een positief effect heeft op iemands gezondheid. Dr. Joke van Saane deed samen met de Amsterdamse godsdienstsocioloog prof. dr. H. C. Stoffels onderzoek in de achterban van de Evangelische Omroep (EO) naar de invloed van geloof op gezondheid. Zij zegt over haar bevindingen:

"Wie religieus is, loopt statistisch gezien minder kans op hartklachten, minder kans op tuberculose, minder kans op longkanker, en pleegt minder snel zelfmoord. Religieuzen roken ook minder dan niet-religieuzen, ze gebruiken minder drugs en drinken minder alcohol. En, als klap op de vuurpijl: religieuze mensen leven gemiddeld langer."

Dr. Joke van Saane, docent godsdienstpsychologie aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam, zegt dat geloof goed is voor de gezondheid op alle terreinen, mits voldaan wordt aan enkele voorwaarden. Van Saane: "Een voorwaarde is bijvoorbeeld dat er in dat geloof ruimte blijft voor persoonlijke behoeften en verlangens, voor twijfel ook."

Bron: Reformatorisch Dagblad. Geloof is goed voor gezondheid. www.refdag.nl, 13 november 2007.


Geschreven door