Prostaatkanker voorkómen

Prostaatkanker preventie: hoe kun je het risico op prostaatkanker verminderen?

Prostaatkanker voorkómen - preventie van prostaatkanker. Je kunt het risico op prostaatkanker verminderen door het maken van gezonde keuzes, zoals een gezonde levensstijl en gezonde voeding. Er zijn ook een aantal risicofactoren die het risico op het kunnen krijgen van prostaatkanker lijken te vergroten, zoals overgewicht en overmatig gebruik van bepaalde voedingsstoffen, zoals calcium. Andere mogelijke risicofactoren zijn roken, onvoldoende lichaamsbeweging, te weinig plantaardig voedsel en veel dierlijk (verzadigd) vet.



Prostaatkanker voorkómen: gezonde voeding

Er wordt de laatste jaren veel onderzoek verricht naar de rol van voeding bij het ontstaan van prostaatkanker. Er is enig bewijs dat een gezond dieet met weinig verzadigd vet en veel fruit en groenten, het risico op prostaatkanker kan verminderen, ofschoon studieresultaten elkaar soms (op onderdelen) tegenspreken. Als je het risico op prostaatkanker wilt verminderen, dan kun je de volgende aanbevelingen ter harte nemen:

Eet minder dierlijk (verzadigd) vet

De grootste boosdoener in ons menu is het verzadigd vet, dat we vooral aantreffen in dierlijke producten zoals boter, room, vlees, eieren, kaas en zuivelproducten. Het is verstandig deze producten zoveel mogelijk te vervangen door producten met onverzadigd vet, zoals plantaardige oliën, margarines, minarines, vis, noten, enzovoort. De volgende aanbevelingen kunnen worden gedaan:

  • Smeer zuinig minarine of margarine op je boterham;
  • bak bij voorkeur niet in boter maar in een vloeibare margarine of olie;
  • kies voor mager vlees;
  • beperk de hoeveelheid vlees die je dagelijks binnenkrijgt: 100 gram per dag is meer dan voldoende;
  • vervang twee keer (of vaker) per week vlees door vis;
  • kies voor mager broodbeleg, zoals magere vleeswaren (bijvoorbeeld kip of kalkoenfilet);
  • kies voor magere of halfvolle zuivel, en niet meer dan een halve liter per dag;
  • vermijd koekjes en gebak, aangezien hierin veel verzadigd vet aanwezig is;
  • kies voor vezelrijke of droge koekjes;
  • laat snoep links liggen en vervang het door (gedroogd) fruit en noten.

Eet meer groente en fruit

Verhoog de hoeveelheid groente en fruit die je dagelijks tot je neemt. Fruit en groenten zitten vol vitaminen en voedingsstoffen waarvan men aanneemt dat deze het risico op prostaatkanker verminderen. Het eten van meer groente en fruit zorgt er ook voor dat je minder ruimte hebt voor andere voedingsmiddelen, zoals vetrijke voedingsmiddelen. Verhoog de dagelijkse hoeveelheid groente en fruit door iedere dag een extra portie groente te nemen. Eet fruit en groente als verantwoord tussendoortje.  

Selenium (vooral aanwezig in eigeel, schaal- en schelpdieren en paranoten) en leucopeen (onder meer aanwezig in tomaten) lijken een beschermend effect te hebben. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat mannen met hogere concentraties van het mineraal selenium in hun lichaam minder risico lopen op gevorderde stadia van prostaatkanker. Maar te veel selenium is ook niet goed. De gemiddelde Europeaan consumeert dagelijks ongeveer 60 microgram selenium per dag, terwijl een volwassen man dagelijks 100 microgram selenium moet binnenkrijgen. Paranoten zijn voor zover bekend de beste voedingsbron van selenium.

Eet voldoende vis

Vette vis -zoals zalm, haring, makreel of sardines- bevatten een vetzuur welke bekend staat als omega-3 , welke wordt geassocieerd met een verminderd risico op prostaatkanker. De vetzuren in vis beschermen ook tegen hart- en vaatziekten. Het Voedingscentrum adviseert derhalve om twee keer per week vis te eten, waarvan één keer vette vis. Maar voorkom dat je te veel omega-3 binnenkrijgt.

In juni 2013 werd bekend dat er gevaar kleeft aan een teveel aan omega-3-vetzuren. Omega-3-vetzuren hebben een goede naam als het gaat om gezondheid, maar er kunnen ook nadelige gevolgen aan kleven. Dat schrijven Amerikaanse wetenschappers van het Fred Hutchinson Cancer Research Center in Seattle in het Journal of the National Cancer Institute. De Amerikanen analyseerden het bloed van 834 mannen met prostaatkanker en vergeleken dat met 1393 gezonde mannen.Uit het onderzoek bleek dat het bloed van de mannen met kanker significante hogere concentraties omega-3-vetzuur en zijn afbraakproducten bevatte. De onderzoekers berekenden dat de hogere concentraties van deze stoffen de kans op agressieve prostaatkanker met 71 procent verhoogden. Het is vooralsnog niet bekend hoe direct het verband is, ook is het nog onduidelijk welk mechanisme achter de verhoogde kans op kanker schuilt. Waarschijnlijk zijn er afbraakproducten van de omega-3-vetzuren die DNA-schade veroorzaken. De onderzoekers adviseren om goed stil te staan bij de negatieve gevolgen, alvorens extra omega-3-vetzuren aan het dieet toe te voegen.

Consumeer niet te veel zuivelproducten

Onderzoek suggereert dat mannen die elke dag veel zuivelproducten tot zich nemen -zoals melk, kaas en yoghurt- een hoger risico op prostaatkanker hebben. Maar enige nuancering is op z'n plaats: studieresultaten over de samenhang tussen prostaatkanker en zuivelproducten variëren (en spreken elkaar som tegen), en het risico wordt verondersteld klein te zijn. Over het algemeen wordt verondersteld dat er alleen bij een zeer hoge inname (dat wil zeggen bij meer dan 2,0 milligram calcium per dag) sprake is van een risicoverhogend effect van calcium op prostaatkanker (Rodriguez et al., 2003). De dagelijkse mediane inname van calcium door Nederlandse mannen in de leeftijd van 51-69 jaar is 1,1 milligram, dus ver onder het niveau dat wordt verondersteld risicoverhogend te zijn.

Drink groene thee

Groene thee lijkt de groei van prostaatkanker te remmen en kan mogelijk preventief worden ingezet. Uit onderzoek blijkt dat 4 tot 6 koppen groene thee per dag de groei van prostaatkanker zou kunnen remmen en wellicht stoppen, omdat het ontstekingsremmend werkt en apoptose (het proces waarin een cel zichzelf doodt) van tumorcellen bevorderen. Dit blijkt uit een gerandomiseerde studie bij totaal 67 mannen. (Annual American Association for Cancer Research Frontiers in Cancer Prevention Research: Abstract B67. Presented October 18, 2012.)

Drink sojamelk

Sojamelk reduceert volgens onderzoek de kans op prostaatkanker (Cancer Causes Control. 1998 Dec;9(6):553-7.) Mannen die ten minste 1 sojadrink per dag nuttigen, hadden 70% minder kans op prostaatkanker. Een andere studie liet zien dat tofu, een vleesvervanger op basis van soja, gekoppeld is aan een lager risico op prostaatkanker. Het risico daalde met 42% bij mannen die meer dan 34,5 g tofu per dag aten in vergelijking met mannen die 14,3 g tofu of minder per dag aten. Men vermoedt dat het voordeel van soja afkomstig is uit een bepaalde nutriënt genaamd isoflavonen. Isoflavonen komen voor in peulvruchten (vooral in soja) en lijnzaad. Isoflavonen zijn ook bekend als genisteïne en daidzeïne.

Prostaatkanker voorkómen: handhaaf een gezond gewicht

Bij een body mass index (BMI) van 30 of hoger spreekt men van obesitas. Volgens het Voedingscentrum zijn er geen duidelijke aanwijzingen dat overgewicht een belangrijke rol speelt bij het krijgen van prostaatkanker. Een zwak verband wordt echter niet uitgesloten aldus het Voedingscentrum. Volgens het UMC St Radboud is bij vetzucht vooral het vet in en rond de organen bepalend voor gezondheidsrisico’s. Het UMC stelt dat prostaatkankerpatiënten bij wie met behulp van röntgenonderzoek het hoogste percentage vet rond de prostaat is vastgesteld, een groter risico lopen op het hebben van een agressievere vorm van prostaatkanker.

Prostaatkanker voorkómen: verricht dagelijks voldoende lichaamsbeweging

Lichaamsbeweging is belangrijk voor een gezond lichaam en een gezond lichaamsgewicht. Naast gezonde en gevarieerde voeding is ook voldoende beweging essentieel om de prostaat in goede conditie te houden. Studies laten een positief verband zien tussen voldoende lichaamsbeweging en het verlagen van het risico op prostaatkanker. De Nederlandse Norm voor Gezond Bewegen (NNGB) adviseert volwassenen om per dag minimaal 30 minuten matig intensief te bewegen. Doe dit op ten minste 5, maar bij voorkeur 7 dagen per week.

Prostaatkanker voorkómen: stop met roken

Roken is volgens het Nationaal Kompas Volksgezondheid geassocieerd met een ernstiger beloop van prostaatkanker en een verhoogde sterfte als gevolg van prostaatkanker. Een verhoogde kans op het krijgen van prostaatkanker als gevolg van roken is niet aangetoond (Kenfield et al., 2011; Zu & Giovannucci, 2009).


Geschreven door