Prostaatkanker symptomen

Wat is prostaatkanker?

Prostaatkanker symptomen, oorzaak en behandeling prostaatkanker. Bij kanker delen zich ongecontroleerd lichaamscellen, waardoor er gezwellen of tumoren ontstaan. Kwaadaardige gezwelgroei (kanker) heeft twee kenmerken, te weten: infiltratieve groei en metastasering. Infiltratieve groei betekent dat de tumor blijft groeien en omliggende weefsels binnendringt en beschadigt. Kankercellen kunnen tevens losraken uit het weefselverband waar ze zijn ontstaan en dit proces wordt 'metastasering' genoemd. Losgeraakte kankercellen kunnen via het bloed of lymfevocht elders in het lichaam terechtkomen en aldaar uitgroeien tot nieuwe tumoren. Dit worden ook wel 'uitzaaiingen' genoemd. Bij prostaatkanker heb je een tumor in de prostaat, een klier die alleen bij mannen voorkomt en zich onder de blaas bevindt, rondom de plasbuis. De prostaat produceert prostaatvocht, dat samen met het zaad dat in de teelballen wordt gemaakt, tijdens een ejaculatie of zaadlozing naar buiten komt (sperma). Veel mannen met prostaatkanker hebben een langzaam groeiende tumor, waar je vaak jarenlang geen enkele last van hebt. Maar er bestaan ook agressievere vormen van prostaatkanker.



ln Nederland krijgen jaarlijks zo'n 7.500 mannen de diagnose prostaatkanker. Ongeveer 2.500 hunner sterven aan de ziekte. Het is de tweede meest dodelijke kanker, niet alleen in Nederland maar ook wereldwijd. Er zijn een aantal risicofactoren te onderscheiden die de kans op het krijgen van prostaatkanker vergroten. Allereerst neemt met het stijgen der jaren de kans op prostaatkanker toe. Voorts kan er sprake zijn van een erfelijke aanleg.

Bij prostaatkanker ontstaat een tumor in de cellen van de klierbuisjes van de prostaat. Hierbij is sprake van een wildgroei van cellen in de klierbuisjes, waarbij het prostaatweefsel van structuur verandert. Deze verandering is soms door een specialist te voelen als een vergroting of verharding van de prostaat. Prostaatkanker is een langzaam groeiende kankersoort. Bij grofweg een derde van de patiënten blijkt de tumor zelfs helemaal niet (of nauwelijks) te groeien. Het veroorzaakt bij hen ook geen klachten. De tumor zit vaak op een plek waar deze geen andere lichaamsfuncties hindert of organen in de weg zit. Veel mannen komen er zelfs nooit achter dat ze prostaatkanker hebben en overlijden aan een geheel andere oorzaak, die los staat van de prostaatkanker. Anders wordt het wanneer er uitzaaiingen zijn die meestal vrij laat in het ziekteproces optreden.

Wat zijn de symptomen van prostaatkanker?

Prostaatkanker is vaak een langzaam groeiende kankersoort en kan gedurende langere tijd niet worden opgemerkt. Soms treden de volgende klachten en symptomen op:

  • vaker moet plassen;
  • moeite met plassen;
  • pijn of een brandend gevoel bij het plassen;
  • bloed in de urine of bloed in de sperma, respectievelijk hematurie en hemospermie genoemd;
  • zwakke of onderbroken urinestraal.

Deze klachten kunnen vaak ook worden veroorzaakt door een (goedaardige) prostaatvergroting. Desalniettemin is het raadzaam om naar de huisarts te gaan bij (één van) deze klachten.

Als de tumor zich uitzaait, kunnen zich elders in het lichaam nieuwe tumoren ontwikkelen. Hierbij treden ook klachten op. De aard van de klachten is afhankelijk van de locatie en de omvang van de uitzaaiingen.

Hoe wordt prostaatkanker behandeld?

De behandeling is afhankelijk van een aantal factoren, zoals het stadium van de kanker (wel of niet uitgebreid en wel of geen uitzaaiingen), het risicostadium van de kanker (wat is de kans dat er op een later tijdstip uitzaaiingen zullen optreden en dat de ziekte terugkeert na behandeling) je leeftijd, je algehele conditie, enz. Een behandeling is gericht op: 

  • genezing (curatieve behandeling);
  • verminderen van klachten (palliatieve behandeling);
  • het afremmen van de ziekte (palliatieve behandeling).

Actief volgen (active surveillance)

Het is niet altijd zinvol om prostaatkanker direct actief te behandelen, bijvoorbeeld bij oudere mannen met een zeer langzaam groeiende prostaatkanker zonder klachten. Men kan er dan voor kiezen om het verloop van de ziekte nauwkeurig te volgen door middel van controleonderzoeken waar een rectaal toucher en een PSA-test onderdseel van uitmaken. Bij een rectaal toucher voelt de arts met zijn vinger via de endeldarm of je prostaat afwijkingen vertoont. De PSA-test is een bloedonderzoek waarbij de hoeveelheid Prostaat Specifiek Antigeen (PSA) in je bloed wordt gemeten. PSA is een eiwit dat in de prostaat wordt gemaakt en normaal gesproken in kleine hoeveelheden in het bloed voorkomt. Bij prostaatkanker is er sprake van een verhoogd PSA.

Curatief behandelen

Curatieve (op genezing gerichte) behandelingen zijn:

  • Radicale prostatectomie. Als de kanker zich alleen in de prostaatklier bevindt en je in goede gezondheid verkeert, kan de arts ervoor kiezen de gehele prostaat te verwijderen.
  • Uitwendige bestraling. Hierbij worden kankercellen vernietigd door bestraling van buitenaf. 
  • Inwendige bestraling. Bij deze behandeling plaatst de radiotherapeut kleine staafjes met radioactieve stof in je prostaat, waarbij de straling alleen in de tumor werkzaam is en omringende cellen niet worden beschadigd.

Palliatief behandelen

Palliatieve (erop gericht om het leven voor de patiënt draaglijk te houden en niet op genezing) behandelingen zijn:

  • Operatie. Het verwijderen van een deel van de prostaat kan helpen als je klachten hebt bij het plassen.
  • Bestraling. Uitzaaiingen in je botten kunnen kunnen worden bestraald, zodat de pijn die deze uitzaaiingen teweeg brengen kam worden verlicht. geven. Daarnaast kun je pijnstillers voorgeschreven krijgen.
  • Hormonale behandeling. Bij deze behandeling wordt door middel van medicijnen de aanmaak van het testosteron verminderd. Hierdoor wordt de werking van testosteron geneutraliseerd en dit zet het ontstaan en de woekering van kankercellen (tijdelijk) stop.