Osteoporose symptomen

Wat is osteoporose?

Osteoporose symptomen, oorzaak en behandeling. Osteoporose -in de volksmond 'botontkalking' genoemd- wordt gekenmerkt door botten die zo zwak zijn geworden, dat de kans op botbreuken ernstig verhoogd is. Je kunt dan gemakkelijker iets breken, vaak al bij een lichte val of zelfs spontaan. Wat veel voorkomt zijn breuken van de pols en heup, maar ook ingezakte wervels worden veel gezien. Bij het ouder worden neemt bij iedereen de botsterkte af, maar bij sommige mensen worden de botten wel erg broos. In dat geval is er sprake van osteoporose. Meer vrouwen dan mannen hebben last van deze aandoening. Het komt vooral voor bij mensen boven de 55 jaar.



Bij iedereen neemt met het voortschrijden der jaren de botsterkte geleidelijk af. Dit komt door een afname van de botdichtheid -bij vrouwen neemt de bordichtheid relatief snel af tijdens de menopauze- en een verslachtering van de botstructuur, dat is de wijze waarop het bot is opgebouwd.

Men spreekt van 'secundaire osteoporose' als deze het gevolg is van een andere aandoening. Bepaalde aandoeningen kunnen ervoor zorgen dat de botstructuur sneller afneemt. Voorbeelden hiervan zijn reumatoïde artritis, COPD of depressie.

Er zijn verschillende factoren die de kans op osteoporose vergroten, zoals erfelijke aanleg, laag lichaamsgewicht, vrouw zijn, hogere leeftijd, gebrek aan lichaamsbeweging, langdurige bedrust, voedingstekorten (bijvoorbeeld kalktekort), te weinig zonlicht met als gevolg een tekort aan vitamine D, (veel) roken, overmatig alcoholgebruik (meer dan 3 glazen per dag) en het gebruik van bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld prednison). 

Wat zijn de symptomen van osteoporose?

Osteoporose als zodanig geeft geen klachten. De aandoening wordt pas opgemerkt als er (plotseling) fracturen ontstaan. Veel geziene fracturen bij osteoporose zijn die van pols, wervel en heup. Na iedere botbreuk is het risico van een nieuwe botbreuk ongeveer tweemaal zo groot en na een wervelfractuur is de kans op een nieuwe wervelfractuur zelfs viermaal zo groot.

Aangetaste ruggenwervels die inzakken, kunnen aanleiding geven tot rugpijn, met uitstralingspijn naar de borst. Deze pijn verdwijnt meestal vanzelf, zij het langzaam. Ingezakte wervels kunnen ook leiden tot een kromming van de rug; je wordt wat korter, je lichaamslengte neemt af. Om je houding te corrigeren kunnen je rugspieren zich aanspannen en dit leidt nogal eens tot spierpijn. Als gevolg van de inzakkende wervels krijg je bredere flanken en het komt soms voor dat je onderste rib de rand van je bekken raakt. Bij een ernstige verkromming kun je een voorovergebogen houding krijgen, 'kyfose' genoemd.

Al met al zijn rugpijn en botbreuken de meest in het oog springende klachten bij osteoporose.

Hoe wordt osteoporose behandeld?

Osteoporose kan niet worden genezen. De behandeling richt zich daarom op pijnbestrijding, verder botverlies tegengaan en het voorkomen van botbreuken.

Tegen de pijn kun je een eenvoudige pijnstiller nemen, zoals paracetamol, maar soms zijn sterkere pijnstillers nodig.

Om verder botverlies van botmassa tegen te gaan en nieuwe botbreuken (vaak als gevolg van een valprtij) te voorkomen, zijn leefstijlregels belangrijk. De belangrijkste leefstijladviezen zijn:

  • beweeg voldoende (bewegen is goed voor de botopbouw);
  • eet gezond en gevarieerd (zorg er ook voor dat je voldoende calcium binnenkrijgt);
  • ga geregeld naar buiten (onder invloed van zonlicht wordt er in de huid vitamine D gevormd, wat nodig is om calcium te kunnen opnemen in het lichaam);
  • matig alcoholgebruik (veel alcohol heeft een ongunstige invloed op de botten);
  • stop met roken (roken vertraagt de botaanmaak en versnelt de botafbraak);
  • zorg voor een veilige leefomgeving (simpele aanpassingen kunnen de valkans al sterk doen verminderen).

Bij ernstige osteoporose kan behandeling met bisfosfonaten (alendronaat en/of risedronaat) in tabletvorm nodig zijn. Deze medicijnen zorgen ervoor dat de botafbraak minder snel verloopt en de botmassa kan soms zelfs iets toenemen. Bisfosfonaten kunnen bijwerkingen hebben, zoals maagdarmklachten.