Mazelen complicaties

Welke complicaties kunnen zoal optreden bij mazelen?

Mazelen is een zeer besmettelijke virusziekte welke zich gekenmerkt door hoge koorts, rode ogen, verkoudheid en hoesten, gevolgd door rode vlekjes. Mazelen veroorzaakt een verzwakking van het afweersysteem. Het mazelenvirus is een luchtwegvirus (een morbillivirus) welke een deel van het geheugen van het afweersysteem wist, als gevolg waarvan mensen die besmet zijn, vatbaar worden voor infecties met andere ziekteverwekkers. Dat blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC waarop Rory de Vries in 2013 is gepromoveerd.¹ Er kunnen ernstige complicaties optreden zoals pneumonie (longontsteking) en encefalitis (hersenontsteking). Voor invoering van vaccinatie maakten vrijwel alle kinderen in Nederland mazelen door. Tegenwoordig worden er slechts incidenteel kleine geïsoleerde uitbraken gezien, welke zich voordoen onder bevolkingsgroepen die zich (om religieuze redenen) niet laten vaccineren, zoals op de Biblebelt.



Bij mazelen kunnen zich ernstige en minder ernstige complicaties voordoen. Ongeveer 30% van de mensen met mazelen ontwikkelt één of meerdere (al dan niet ernstige) complicaties, waaronder:

  • Longontsteking, welke levensbedreigend kan zijn. De longontsteking wordt veroorzaakt door het mazelenvirus zelf, met al dan niet daarbovenop een bacteriële infectie. Zo’n combinatie komt in ongeveer 10% van de gevallen voor.
  • Oorontstekingen komen bij ongeveer 1 op de 10 gevallen van mazelen voor. Een oorontsteking kan leiden tot blijvende doofheid.
  • Diarree wordt gerapporteerd in ongeveer 8% van de ziektegevallen.
  • Er kan ook acute hersenontsteking met vaak blijvende hersenschade optreden. Dit gebeurt bij ongeveer 1 op de 1.000 ziektegevallen.
  • In 0,1% van de gevallen treedt myocarditis op. Myocarditis is een ontsteking van de myocardium, dat is de hartspier.

Deze complicaties komen vaker voor bij kinderen jonger dan 5 jaar en volwassenen ouder dan 20 jaar. Zelfs bij voorheen gezonde kinderen, kan mazelen leiden tot een ernstige complicatie waarbij ziekenhuisopname is vereist. Maar liefst 1 op de 20 kinderen met mazelen krijgt longontsteking, en ongeveer 1 kind op de 1.000 ontwikkelt hersenontsteking. Bij 1 tot 2 per 1.000 gevallen van mazelen is sprake van een dodelijke afloop. 

Mazelen kan bij een zwangere vrouw in zeldzame gevallen leiden tot spontane abortus of vroeggeboorte leiden. Ook kan het liden tot een te laag geboortegewicht van de baby. Mazelen veroorzaakt bij de foetus echter geen aangeboren afwijkingen.

SSPE (subacute scleroserende panencefalitis) is een zeer zeldzame maar fatale degeneratieve aandoening van het centrale zenuwstelsel, welke wordt veroorzaakt door een langzaam voortschrijdende mazelenvirusinfectie van de hersenen. Het treedt op bij circa 1 op 100.000 gevallen van mazelen. Een aantal jaren na een ogenschijnlijk normaal verlopen mazelenvirusinfectie ontstaat geestelijke achteruitgang en toenemende gedragsafwijkingen, spiertrekkingen en epileptische aanvallen. De patiënt raakt op een gegeven ogenblik in een vegetatieve toestand en overlijdt na maanden tot jaren.

Noot:

[1] Erasmus MC Persbericht. 'Mazelen is geen onschuldige kinderziekte'. Mazelenvirus in opmars in Europa. 7 februari 2013.


Geschreven door