Clusterhoofdpijn symptomen

Wat is clusterhoofdpijn?

Clusterhoofdpijn symptomen, oorzaak en behandeling. Clusterhoofdpijn kenmerkt zich door kortdurende, zeer hevige hoofdpijnaanvallen die plotseling ontstaan. Vaak voel je achter en rond het oog eenzijdig een stekende pijn. De aanvallen manifesteren zich meestal in perioden of clusters met een kenmerkend patron, meestal dagelijks of vaker, één of meer weken achtereen. Er kunnen maanden of zelfs jaren tussen de clusters zitten. De oorzaak is (nog) niet bekend, maar mogelijk speelt een ontregeling van de bloedvorziening van het hoofd een rol. Roken en drinken zijn risicofactoren. Erfelijkheid speelt geen rol van betekenis. Clusterhofdpijn is niet te genezen en behandeling bestaat uit medicatie en het vermijden van uitlokkende factoren. Clusterhoofdpijn komt niet vaak voor. Er worden twee vormen onderscheiden: episodische en chronische clusterhoofdpijn. Clusterhoofdpijn is niet een soort van migraine, wat soms gedacht wordt.



Clusterhoofdpijn is een zeldzame vorm van hoofdpijn. Men schat dat drie op de duizend mensen last kan krijgen van clusterhoofdpijn, van wie het overgrote deel bestaat uit mannen. De eerste hoofdpijnaanval manifesteert zich vaak tussen het 20e en 40e levensjaar, maar het kan op iedere leeftijd ontstaan.

Er worden twee verschillende vormen van clusterhoofdpijn onderscheiden:

  • episodische clusterhoofdpijn; en
  • chronische clusterhoofdpijn.

'Episodisch' wil zeggen dat de hoofdpijn gedurende een bepaalde periode voorkomt. Gedurende die periode -vaak zes tot acht weken, maar soms korter of langer- komt de hoofdpijn dagelijks opzetten en verdwijnt dan weer. Vaak komt het op dezelfde momenten in het jaar opzetten. Bijvoorbeeld in het begin van de lente en de herfst. Je kunt ook twee of drie periodes per jaar krijgen, of slechts één periode iedere twee of drie jaar.

Chronische clusterhoofdpijn komt slechts bij 10% van de mensen met clusterhoofdpijn voor. Deze variant treedt regelmatig op met weinig tussenperioden. Episodische clusterhoofdpijn kan veranderen in chronische clusterhoofdpijn en vice versa.

Wat zijn de symptomen van clusterhoofdpijn?

De symptomen zijn vaak heel herkenbaar. Het treedt plotseling op, vaak tijdens de slaap of vroeg in de ochtend (maar soms ook 's avonds), waarbij je last hebt van een zeer pijnlijke snijdende of bonzende hoofdpijn, meestal aan één zijde van het gezicht. Per periode kan de pijn zich verplaatsen tussen de zijden van het hoofd. De pijn is voelbaar in het voorhoofd (aan de zijkant, bij de slaap), of achter of rond het oog en wordt omschreven als martelende stekende of bonzende pijn. De pijn kan uitstralen naar de slaap of kaak. De pijn verergert in zeer rap tempo en bereikt tussen de vijf en tien minuten een hoogtepunt en zonder zonder behandeling kan het wel tot vijftien minuten tot drie uur aanhouden. Vaak houdt de pijn een half uur tot een uur aan. Gemiddeld heb je één tot acht aanvallen pr dag, maar de verschillend zijn zeer groot. Je kan één aanval per twee dagen hebben of acht aanvallen per dag.

Patienten met clusterhoofdpijn reageren heftig op een aanval. Een aanval veroorzaakt onrust. Veel mensen met deze aandoening kunnen vaak niet sti blijven lzitten en daarom bewegen ze zich snel rond of schudden met geweld naar voren en achteren. Ze hebben een sterke bewegingsdrang, zoals dat heet.

Bijkomende klachten zijn aan de kant van de pijn een rood en waterig oog en een hangend oglid. Ook kun je last krijgen van een verstopte neus of juist een loopneus.

Hoe verloopt de behandeling van clusterhoofdpijn?

Allereesrt is het van belang om uitlokkende factoren te vermijden, zoals roken of alcohol drinken. Roken en alcohol vergroten de kans op een aanval van dit type hoofdpijn.

Clusterhoofdpijn is niet te genezen, maar de klachten kunnen wel worden bestreden door medicatie. Er kan zowel medicatie worden ingezet die aanvallen voorkómen -preventieve behandeling- als medicatie die aanvallen bestrijden, de aanvalsbehandeling.

Er moet aan het begin van een clusterpriode zo snel mogelijk met een preventieve behandeling worden aangevangen, met het doel aanvallen te voorkómen. Je kunt deze medicijnen op dagelijkse basis tijdens een periode van clusterhoofdpijn innemen teneinde de aanvallen niet te laten terugkeren. De medicatie is effectief, maar moet altijd worden gebruikt onder strikte begeleiding van de behandelend neuroloog.

Om de pijn tijdens een aanval te verlichten, kan een behandeling met 100 procent zuurstof uitkomst bieden. Het injecteren van een medicijn zoals sumatriptan, kan ook helpen. De behandelingen vinden altijd plaats op voorschrift van de behandeld neuroloog.

Geraadpleegde literatuur:

- Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.

- I. Vooren (eindredactie). Zorgboek hoofdpijn. Stichting September, Amsterdam, 2011.