Chlamydia test / thuistest

Waarom een soa-test?

Een seksueel overdraagbare aandoening (soa) gaat nooit vanzelf over en kan voor vervelende complicaties zorgen. Daar komt bij dat je anderen weer kunt besmetten. En als je een soa hebt, is het risico dat je hiv oploopt groter. Het is daarom zinvol om je te laten controleren op een soa als je onveilig hebt gevreeën of als het condoom is gescheurd tijdens het vrijen. Ook is het mogelijk dat je gewaarschuwd bent door een partner of ex-partner met een soa en die dat mogelijk aan jou heeft overgedragen. Ook kunnen allerlei lichamelijk klachten aanleiding geven tot ongerustheid.



Ook wanneer je een vaste relatie hebt en zonder condooms wilt vrijen, kan het raadzaam zijn om eerst uit te sluiten dat jij en je partner geen soa hebben. Als je zwanger bent wordt je -indien je daarvoor toestemming geeft- op hiv getest. Je kan dan besluiten je ook meteen te laten testen op andere soa's, zodat je zeker weet dat je geen soa overdraagt op je kind. Een andere belangrijke reden voor het laten afnemen van een soa-test is zekerheid over je eigen gezondheid. Sommige soa zijn sluipend aanwezig, je merkt er helemaal niets van; symptomen zijn afwezig. Toch kan het ondertussen wel schade aanrichten. Als je in het verleden wel eens onveilig hebt gevreeën, kun je je laten testen op soa.

Nadat je mogelijk bent besmet met een soa, moet je minimaal twee weken wachten met een soa-test en een hiv-test is pas drie maanden later zinvol. Maar als je klachten hebt, moet je direct naar een arts gaan.

Waar kan ik mij laten testen op een soa?

In Nederland kun je terecht bij de huisarts voor soa-onderzoek. De GGD's en soa-poli verzorgen de aanvullende soa-zorg. Bij de GGD kunnen vooral hoogrisicogroepen terecht om zich te laten testen. Deze groepen zijn:

  • mensen met klachten die zijn gerelateerd aan soa;
  • mensen met veel wisselende seksuele contacten;
  • mannen die seks hebben met mannen (MSM);
  • prostituees en prostituanten (bezoekers van prostituees);
  • mensen die afkomstig zijn uit een gebied waar veel hiv of andere soa voorkomen;
  • mensen met een partner uit één van de genoemde groepen.

Maar op het spreekuur kunnen ook mensen terecht die gewaarschuwd zijn of verwezen zijn voor een soa en mensen die anoniem getest willen worden op soa.

Hoe vindt een soa-test plaats?

Bij een soa-test kun je op verschillende manieren worden onderzocht, afhankelijk van je eventuele klachten en de manier waarop je hebt gevreeën (vaginaal, oraal, anaal, enz). De arts zal voorafgaand aan het onderzoek daarom eerst een gesprek met je voeren.

Chlamydia kan worden getest aan de hand van urine, voor mannen is dit net zo betrouwbaar als een uitstrijkje van de plasbuis. Bij vrouwen is het urineonderzoek echter iets minder betrouwbaar. Bij vrouwen wordt daarom bij voorkeur een vaginale swab afgenomen. Hierbij worden de schaamlippen gespreid zodat de vagina toegankelijk is. Een wattenstok (zie afbeelding) wordt 2-5 cm in de vagina ingebracht en 10-15 seconden rondgedraaid, strijkend langs de vaginawanden. De wattenstok wordt uit de vagina gehaald in de buis met het transportmedium geplaatst. De dop wordt er stevig op gedraaid en daarna wordt het medium verzonden naar een laboratorium. Vaak wordt een vrouw door de arts geïnstrueerd voor een zelfafname van de vaginale swab.

Mannen en vrouwen die anale seks hebben gehad, krijgen ook vaak een wattenstok om zelf de anus te testen. Het stokje wordt hierbij een paar centimeter in de anus geschoven, 10-15 seconden langs de wand geschraapt, waardoor cellen verkregen worden voor onderzoek. De arts kan ook een keelswab afnemen bij mannen of vrouwen die hebben gepijpt.

Hoe krijg je de uitslag van de soa-test?

Het uitstrijkje en de urine worden in een laboratorium onderzocht. Daarom kan het één tot twee weken voordat je de uitslag krijgt. Deze krijg je telefonisch medegedeeld en bij sommige poli's kan je je uitslag lezen via een unieke persoonlijke code op een website. De inloggegevens staan op het contactkaartje die je aan het einde van uw bezoek aan de soa polikliniek hebt gekregen. Bij een positieve uitslag is behandeling nodig.

Chlamydia thuistest

Er bestaan chlamydia thuistesten van diverse merken. Men kan deze eenvoudig bij een drogisterij of apotheek aanschaffen. De Chlamydia thuistest geeft de uitslag al binnen een half uur, maar is alleen geschikt voor vrouwen. Het is niet geschikt voor mannen en het is ook niet geschikt voor zwangere vrouwen. Er is kritiek op de betrouwbaarheid van sommige van deze testen. De chlamydia-sneltest die je thuis kunt doen, zou volgens de GGD in veel gevallen niet goed werken. Een thuisstest die je naar een laboratorium moet sturen is wel betrouwbaar.