Borstvoeding voordelen

Voordelen borstvoeding en moedermelk

Wat zijn de voordelen van het geven van borstvoeding? Uitgebreide informatie over borstvoeding voordelen. Moedermelk is niet alleen de gezondste voeding voor je kind, maar het is ook nog eens gratis, het is altijd voorradig en goed op temperatuur. Bovendien is het tijdbesparend, want je hoeft immers geen flesje klaar te maken. Ook is het lichamelijk contact tussen moeder en kind tijdens het voeden een niet te onderschatten positieve factor. Borstvoeding geven draagt bij aan een bijzondere band tussen moeder en kind. En dan hebben we het nog niet gehad over de samenstelling van moedermelk. Het colostrum, dat is de geelachtige vloeistof die de moeder de eerste dagen na de geboorte van haar kind aanmaakt, is uitermate geschikt voor de pasgeborene doordat het een bijzonder laag vet- en koolhydratengehalte heeft. Hierdoor kan de pasgeborene het gemakkelijk verteren. Verder is moedermelk rijk aan antistoffen die het kindje beschermen tegen allerlei ziekten. Ook moet vermeld worden dat door borstvoeding de baby zijn mond- en kauwspieren optimaal ontwikkelt, een optimale tandontwikkeling bevordert en bijdraagt aan een goede spraakontwikkeling.



Moedermelk bevat ingrediënten die in geen enkele andere voeding voorkomen. Het betreft stoffen die je baby nodig heeft en de samenstelling van moedermelk verandert mee met de veranderende behoefte en leeftijd van je kindje. Moedermelk is precies afgestemd op de behoefte van je baby. Moedermelk bestaat voor 87,5% uit water. Andere ingrediënten zijn onder meer vetten, mineralen, koolhydraten, vitaminen, afweerstoffen, enzymen en hormonen. Het is aan te bevelen om zo lang mogelijk door te gaan met het geven van borstvoeding aan baby’s. Deskundigen wijzen onder meer op de volgende voordelen:

Borstvoeding beschermt je baby tegen zeer veel ziekten

Talrijke studies uit de hele wereld hebben aangetoond dat onder meer lagere luchtwegaandoeningen, oorontsteking en meningitis (hersenvliesontsteking of nekkramp) minder vaak voorkomen bij borstgevoede baby's en dat het beloop minder ernstig is wanneer ze er wel door worden getroffen. Sommige antistoffen zijn in staat specifieke (bacteriële) infecties en virussen te lijf te gaan en te vernietigen. Exclusieve borstvoeding gedurende ten minste zes maanden lijkt de meeste bescherming te bieden.

Een grote studie van het National Institute of Environmental Health Sciences toonde aan dat kinderen die borstvoeding krijgen een 20 procent lager risico hebben om te sterven in de leeftijd tussen 28 dagen en 1 jaar, dan kinderen die geen borstvoeding kregen. Des te langer de kinderen borstvoeding kregen, des te lager het risico.

De belangrijkste immunologische factor betreft de stof genaamd secretoire immunoglobuline A (IgA). Immunoglobulinen (afgekort Ig) worden ook antistoffen of antilichamen genoemd. Het zijn eiwitten die door de mens worden geproduceerd als reactie op antigenen. LgA is in grote hoeveelheden aanwezig in het colostrum, het eerste melk wat je lichaam produceert voor je baby. (Secretorische IgA is in lagere concentraties aanwezig in volwassen moedermelk.) De stof beschermt tegen binnendringende ziektekiemen door de vorming van een beschermende laag op de slijmvliezen in je baby's darmen, neus en keel.

De bescherming die borstvoeding biedt tegen ziekten, duurt langer dan de borstvoedingsfase van je baby. Studies hebben aangetoond dat borstvoeding het risico op bepaalde vormen van kanker tijdens de kinderjaren kan verminderen. Wetenschappers weten niet precies hoe moedermelk het risico vermindert, maar ze denken dat antilichamen in de moedermelk het immuunsysteem van de baby een flinke boost geeft. Bovendien verkleint borstvoeding de kans op borstkanker bij de zogende moeder. Hiervoor is overtuigend wetenschappelijk bewijs gevonden.

Borstgevoede kinderen hebben later een kleinere kans om overgewicht of obesitas te ontwikkelen, waarmee ook hun kans op verschillende soorten kanker afneemt. Op volwassen leeftijd zorgt borstvoeding bovendien voor een lagere bloeddruk en een kleinere kans op diabetes (suikerziekte). Ook helpt borstvoeding inflammatoire darmziekten voorkomen, zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

Borstvoeding kan je baby beschermen tegen het ontwikkelen van allergieën

Kinderen die borstvoeding hebben gehad, hebben later minder kans op de ontwikkeling en de uiting van een allergie: een kind met een aanleg voor allergie zal minder snel klachten (astma, eczeem, allergieën) ontwikkelen. Dit geldt vooral als de baby minimaal zes maanden borstvoeding heeft gehad. Wetenschappers vermoeden dat lgA (alleen beschikbaar in de moedermelk) allergische reacties op voedsel helpt voorkomen door middel van een beschermende laag in het spijsverteringskanaal van het kind. Baby's die de fles krijgen in plaats van moedermelk profiteren niet van deze bescherming, zodat ze meer kwetsbaar zijn voor ontstekingen, allergieën, en eventuele andere gezondheidsproblemen.

Borstvoeding kan de intelligentie van je kind stimuleren

Verschillende onderzoekers hebben een verband aangetoond tussen borstvoeding en de cognitieve ontwikkeling van het kind. Het blijkt dat het intelligentie quotiënt (IQ) van kinderen die borstvoeding hebben gekregen hoger is dan dat van kinderen die geen moedermelk hebben gehad. Dat geldt wel alleen voor kinderen, ruim 90 procent van het totaal, die een bepaalde variant van een gen voor de vetstofwisseling dragen. Aldus onderzoekers van het psychiatrie-instituut van het Britse King’s College in Londen en collega’s uit de Verenigde Staten en Nieuw Zeeland, welke hun bevindingen hebben uiteengezet in een artikel in de Proceedings of the National Academy of Sciences in november 2007. Dat positieve effect op intelligentie hangt af van de genen die het kind heeft. Kinderen die een bepaalde variant van het gen fatty acid desaturase 2 (FADS2), profiteren niet van de gunstige effecten van moedermelk op het latere IQ. Kinderen met de IQ-gunstige variant van FADS2 die borstvoeding hadden gekregen, hadden een IQ dat 6,4 of 7,0 punten hoger lag dan kinderen met diezelfde FADS2-variant die geen moedermelk hadden gedronken. De onderzoekers onderzochten maar één genvariant en sluiten niet uit dat er nog meer genetische verschillen te vinden zijn. Des te hoger het IQ van iemand is, des te kleiner de kans dat hij of zij werkloos of arm is, de school niet afmaakt, een onwettig kind krijgt, of in de gevangenis komt.

Men vermoedt dat het gunstige effect van borstvoeding op IQ te maken heeft met de bijzondere vetzuren die in moedermelk zitten. Het gaat om lange ketens van meervoudig onverzadigde vetzuren (docosahexaeenzuur, afgekort DHA), dat ook in visolie zit, en arachidonzuur (AA). In koeienmelk, waar kunstvoeding voor baby’s van gemaakt wordt, zitten die vetzuren van nature nauwelijks. Tegenwoordig bevat veel kunstvoeding voor baby’s ook lange meervoudig onverzadigde vetzuren, maar dat was niet het geval toen de onderzochte kinderen klein waren. (Bron: NRC. Borstvoeding helpt IQ vaak. 6-11-2007)

Premature baby's met een extreem laag geboortegewicht die moedermelk kregen kort na de geboorte lieten een betere mentale ontwikkeling zien gedurende 18 maanden, vergeleken met premature zuigelingen geen moedermelk kregen. In een andere studie vonden onderzoekers dat de hogere scores ook zichtbaar waren na 30 maanden, en dat de baby's die moedermelk kregen ook minder kans hadden om opnieuw te worden opgenomen in het ziekenhuis als gevolg van infecties van de luchtwegen. Volgens deskundigen draagt de emotionele binding die tot stand komt tijdens de borstvoeding waarschijnlijk bij aan het gunstige effect van borstvoeding op IQ, maar de vetzuren in moedermelk spelen waarschijnlijk de grootste rol.

Borstvoeding kan je kind beschermen tegen overgewicht en obesitas

De organisatie American Academy of Pediatrics adviseert borstvoeding als een manier om het risico op overgewicht of obesitas van je kind te verminderen. Uit een analyse van 17 studies welke is gepubliceerd in de American Journal of Epidemiology, blijkt dat borstvoeding het risico op overgewicht als tiener of volwassene verkleint. Het sterkste effect werd gezien bij kinderen die uitsluitend borstvoeding kregen, en des te langer de baby borstvoeding kreeg des te sterker het effect.

Experts denken dat borstvoeding de latere gewichtstoename beïnvloedt vanwege onder meer de volgende redenen:

  • Borstgevoede baby's zijn beter om niet meer te eten dan ze nodig hebben, wat leidt tot een gezonder eetpatroon als ze opgroeien.
  • Baby's die de borst krijgen hebben meer leptine in hun systeem, een hormoon dat onder andere de eetlust onderdrukt.
  • Vergeleken met borstgevoede baby's, nemen flesgevoede baby's gedurende de eerste weken van hun leven sneller in gewicht toe. Deze snelle gewichtstoename wordt geassocieerd met obesitas op latere leeftijd.

Borstvoeding kan het risico op wiegendood van je baby verlagen

Uit een grote Duitse studie gepubliceerd in 2009 bleek dat borstvoeding wordt geassocieerd met een lager risico op wiegendood. De medische benaming van wiegendood is Sudden Infant Death Syndrome (SIDS). De onderzoekers concludeerden het geven van exclusief borstvoeding (dus geen combinatie van kunstvoeding en borstvoeding), het risico op wiegendood in de eerste weken drastisch verlaagt. De Amerikaanse Centers for Disease Control en Prevention (CDC) adviseert om zo lang mogelijk borstvoeding te geven om het risico op wiegendood te verminderen.

Borstvoeding vermindert je stressniveau en het risico op een postpartum depressie Het Amerikaanse National Institutes of Health beoordeeld meer dan 9000 onderzoeken en concludeerde dat vrouwen die geen borstvoeding geven of die al vroeg na de geboorte van hun kind stopten met het geven van borstvoeding, een hoger risico hadden op een postpartum depressie. Dat is een vorm van depressiviteit waar een moeder na de geboorte van haar baby last van kan krijgen. Het wordt ook vaak 'postnatale depressie' genoemd.

Stress is een belangrijke risicofactor voor depressie en juist het geven van borstvoeding beschermt de psychische gezondheid van moeders. Een kind aan de borst verlaagt stress en geeft je een gevoel van kalmte. In een onderzoek onder 28 moeders die borstvoeding en flesvoeding combineerden, bleek dat de moeders na een borstvoeding minder negatieve gevoelens melden dan na een flesvoeding. Veel vrouwen melden een ontspannen gevoel tijdens de borstvoeding. Dat komt omdat het geven van de borst leidt tot het vrijkomen van het hormoon oxytocine. Tal van studies bij dieren en mensen hebben geconstateerd dat oxytocine de aanmaak van stresshormonen vermindert en een ontspannen hartslag geeft. Oxytocine werd oorspronkelijk het bevalling- en borstvoedingshormoon genoemd. Dit hormoon is van essentieel belang bij sociale interactie en speelt een belangrijke rol bij de verbinding tussen moeder en kind (hechting), tussen twee mensen die een liefdesrelatie hebben én in het contact met dieren. Het wordt sinds kort ook wel het 'knuffelhormoon' genoemd.

Ook beschermt het krijgen van borstvoeding baby’s tegen de schadelijke effecten van hun moeders’ depressie. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat depressieve, borstvoedende moeders niet zo sterk afstand nemen van hun baby als niet-borstvoedende depressieve moeders. Moeder die hun kind de borst geven blijven hun kind aankijken, strelen en vasthouden omdat dit gedragingen zijn die onderdeel zijn van de borstvoedingsrelatie.

Borstvoeding kan het risico op sommige vormen van kanker verminderen

Talrijke studies hebben aangetoond dat des te langer vrouwen borstvoeding geven, ze des te meer beschermd zijn tegen borstkanker en eierstokkanker. Voor borstkanker, verpleging voor minstens een jaar lijkt de meest beschermende werking hebben. Uit grootschalig onderzoek is gebleken dat de kans op borstkanker kleiner wordt bij meerdere zwangerschappen en bij lang borstvoeding geven. Ieder jaar dat een vrouw borstvoeding geeft, neemt de kans op borstkanker met 4,3 procent af.

Geraadpleegde literatuur:

- Heidi Murkoff en Sharon Mazel. In verwachting - wat kun je verwachten? Het Spectrum, Houten/Antwerpen, 2008.

- Mary Broekhuijsen en Stefan Kleintjes. Borstvoeding - De beste voorbereiding - Aanleggen, houdingen, borstvoeding en werk - Met uniek kraamlogboek. Het Spectrum, Houten/Antwerpen, 2008.

- NRC. Borstvoeding helpt IQ vaak. 6-11-2007.

- Borstvoedingorganisatie LLL (La Leche League), de Nederlandse afdeling van La Leche League International.


Geschreven door