Atopisch eczeem teerzalf

Atopisch eczeem behandelen met teerzalf

Teerzalf (liquor carbonis detergens) was lange tijd de hoeksteen bij de behandeling van eczeem, doch het gebruik ervan staat de laatste tijd ter discussie vanwege mogelijke kankerverwekkende eigenschappen bij langdurig gebruik. Het gevaar op het ontstaan van huidkanker door de behandeling van eczeem met teerzalf wordt algemeen als (heel) gering ingeschat, maar enig risico bij langdurig gebruik is niet uit te sluiten. Koolteerpreparaten worden nog incidenteel voorgeschreven. Ze hebben een ontstekingsdempend effect op de huid. Bij mild eczeem kan teerzalf de hormoonzalven deels vervangen. Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding wordt ontraden.

Werking teerzalf

Solutio Carbonis Detergens is een andere naam voor een oplossing van koolteer, vaak in lanettecrème verwerkt. Koolteer heeft de volgende eigenschappen:

  • ontstekingsremmend;
  • vermindert schilfering;
  • jeukstillend;
  • licht ontsmettend;
  • vermindert zwelling.

Het kan in verschillende zalven, crèmes, pasta's, lotions en gels verwerkt zijn. Bij drogist of apotheek is het ook te koop als een shampoo onder de merknaam Denorex Rx.

Door de komst van hormoonzalven en meer recent de calcineurineremmers, is de behoefte aan teerpreparaten aanzienlijk verminderd. Daar komt bij dat het smerige vlekken achterlaat in kleding en beddengoed. Bovendien kan het huid en haren doen verkleuren en heeft het een onaangename reuk.

Vaak wordt een teerzalf door (huis)artsen voorgeschreven voor gelokaliseerd sterk verdikte huid dat onvoldoende reageert op behandeling met hormoonzalven. Ook kan het worden gebruikt op de dagen in een pulsschema waarop geen hormoonzalf wordt gesmeerd.

Meestal wordt de huid bij de behandeling met teerzalf ingepakt met een buisverband. Maar ook in dat geval is het aan te raden om rekening te houden met je kleding en beddengoed in verband met de vlekken.

Bijwerkingen teerzalf

De belangrijkste bijwerkingen zijn een onaangename geur en verkleuring van de huid en de haren, kleding en linnengoed. Vanwege de onaangename geur is het raadzaam om het middel voor de nacht aan te brengen. De verkleuring van de huid slijt na enige tijd af. Het is verstandig om bij het aanbrengen handschoenen te gebruiken om verkleuring van de handen en vuile nagels te voorkomen. Vlekken in kleding en beddengoed zijn er enigszins uit te krijgen door te wassen op 90 °C. Dek de plekken af met een buisverband.

In sommige gevallen kan er irritatie van de huid optreden, welke meestal vermindert gedurende de behandeling. Het middel mag niet gebruikt worden op een beschadigde huid of in de buurt van de ogen. Je moet met het gebruik stoppen als je door het koolteerpreparaat last krijgt van een geïrriteerde huid.

Voorts kan er na gebruik gedurende enkele maanden ontsteking van de haarzakjes ontstaan (folliculitis), wat zichtbaar is als etterpuistjes (pustels) met een haar erin. De kans hierop is vooral aanwezig op plekken die sterk behaard zijn.

Ook kan huiduitslag, jeuk, roodheid en andere verkleuring van de huid of ernstige verbranding na blootstelling aan zonlicht of UV-licht, zoals zonnebank en hoogtezon, ontstaan. Incidenteel is iemand allergisch voor teer (contactallergie).

Geraadpleegde literatuur:
- J.J.E. van Everdingen, J.H. Glerum, Tj. Wiersma. Praktische huisartsgeneeskunde. Diagnose en therapie 2010. Bohn Stafleu van Loghum, 2010.
- Pauline Dirven-Meijer en Anton de Groot. Leven met eczeem. Bohn Stafleu van Loghum, Houten, 2011.


Geschreven door