Zonnesteek symptomen

Wat is een zonnesteek?

Zonnesteek symptomen, oorzaak en behandeling. Hoe ontstaat een zonnesteek, hoe voelt een zonnesteek, hoe lang houdt een zonnesteek aan (hoe lang duurt het) en wat moet je doen als je een zonnesteek hebt? Een zonnesteek wordt ook wel 'hitteberoerte' genoemd. Men spreekt van een hitteberoerte bij een extreem hoge lichaamstemperatuur (hyperthermie) met een lichaamstemperatuur van boven de 40ºC, wat gepaard gaat met allerlei neurologische verschijnselen als verwardheid, delirium, convulsies of coma, en functieverlies van tal van orgaansystemen. Je lichaam is bij een hittebroerte niet meer in staat de warmteregulatie in stand te houden. Een zonnesteek is een levensbedreigende aandoening; als behandeling uitblijft kunnen inwendige organen, zoals hart, longen, nieren, lever en hersenen beschadigd raken, wat de dood tot gevolg kan hebben.



Een zonnesteek loop je op door langdurige blootstelling aan hoge lichaamstemperaturen, bijvoorbeeld bij een hittegolf, extreme inspanning of een combinatie van beide factoren. Wanneer je lichaam bij extreem hoge temperaturen de lichaamswarmte niet snel genoeg kan afgeven, ontstaat ene hitteberoerte Het lichaam kan onvoldoende afkoelen en de lichaamstemperatuur stijgt tot een gevaarlijke hoogte. Bepaalde huidaandoeningen en geneesmiddelen vergroot het risico.

Een zonnesteek moet onderscheiden worden van een hitte-uitputting, wat minder ernstig is. Hierbij gaat het om een verhoogde lichaamstemepratuur van 38 tot 40ºC met symptomen als spierkrampen, algehele malaise, hoofdpijn, misselijkheid en flauwvallen. Bij een hitte-uitputting werkt je thermoregulatiesysteem nog prima en zweet je hevig om warmte af te voeren. Dit is vaak niet meer het geval bij een hitteberoerte. 

Wat zijn de symptomen van een zonnesteek?

Een hitteberoerte kan zich acuut of gedurende een aantal uren of dagen ontwikkelen. Vooral bij lichamelijke inspanning in een warme, vochtige omgeving, kan het snel gaan. Allereerst treden de volgende klachten op:

  • Veel zweten, bleek zien;
  • Hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid en braken;
  • Spierkrampen;
  • Soms flauwvallen;
  • Snelle oppervlakkige pols;
  • Ernstige vermoeidheid, je heel erg slap voelen;
  • Je kan je werkzaamheden niet meer goed uitvoeren.

Dit kan overgaan in een hitteberoerte, waarbij de huid zeer warm, rood en droog wordt en ondanks de warmte transpireer je soms niet. Je raakt versufd, verward (soms hallucinaties en hevige angst) en gedesoriënteerd, kunt een epileptische aanval krijgen of in coma raken. Hartslag en ademhalingsfrequentie nemen toe; de ademhaling wordt snel en oppervlakkig. De polsslag is doorgaans snel. De bloeddruk kan hoog of juist laag zijn. De lichaamstemperatuur is hoger dan 40°C. Ouderen en jonge kinderen vormen een risicogroep.

Hoe wordt een zonnesteek behandeld?

Bij een hitte-uitputting -dat wil zeggen een temperatuur van onder de 39°C en géén neurlogische verschijnselen- is het beleid gericht op rehydratie, dat wil zeggen voldoende vocht- en zoutinname, en het slachtoffer te ruste leggen in een koele omgeving. Eventueel kunnen verkrampte spieren gekoeld worden. Verkoeling kan gestimuleerd worden door de huid vochtig te houden.

Bij een hitteberoerte stijgt de lichaamstemperatuur soms wel tot de 41.1°C of hoger. Behandeling van een hitteberoerte moet klinisch plaatsvinden. Bel daarom direct het alarmnummer
 112 wanneer de temperatuur boven de 40°C stijgt en er neurologische symptomen optreden. Totdat de ambulance arriveert, is het beleid gericht op afkoeling en het in de gaten houden van temperatuur, bloeddruk en polsfrequentie. Leg het slachtoffer in een koele omgeving neer en kleed hem uit. Koel hem af met ijscompressen op hoofd, lies en oksels en ventilatie en laat het slachtoffer rusten en vooral geen inspanningen doen. Koel hem af, maar voorkom dat deze gaat rillen. Het streven is een rectale temperatuur lager van 39,4°C. Start met reanimeren als het slachtoffer bewusteloos is en niet meer normaal ademt.

Geraadpleegde literatuur: Dr. J.A.H. Eekhof, dr. A. Knuistingh Neven, dr. W. Opstelten. Kleine kwalen in de huisartspraktijk. Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, vijfde geheel herziene druk, 2010.

Lees verder

Als je het artikel 'zonnesteek symptomen' interessant vond, zijn deze artikelen misschien ook wat voor jou: